Pierwsza edycja
liczba wejść na stronę:
Tematem przewodnim pierwszej edycji projektu CARIBA, której początek zaplanowany jest na I kwartał 2021 roku, będzie czerniak złośliwy. Czerniak to nowotwór złośliwy skóry. Wywodzi się z melanocytów – komórek wytwarzających barwnik zwany melaniną. Melanina sprawia, że skóra ciemnieje w kontakcie z promieniowaniem ultrafioletowym. To dzięki niej po opalaniu na słońcu, czy w solarium możemy zaobserwować zmianę koloru skóry na ciemniejszy. Czerniaki najczęściej pojawiają się na skórze, ale mogą wystąpić także w obrębie ust, nosa czy gałki ocznej. Ten nowotwór charakteryzuje się bardzo szybkim wzrostem oraz wczesnymi i licznymi przerzutami. Jego przerzuty są trudne w leczeniu, dlatego tak ważne jest jego wczesne wykrycie.
Dlaczego właśnie ten nowotwór będzie tematem I edycji?
W wielu krajach, także w Polsce, największy problem związany z czerniakiem stanowi jego wczesna wykrywalność. To jeden z nowotworów o największej dynamice wzrostu zachorowań. Badania statystyczne wskazują, że nawet 85% osób, u których pojawiają się podejrzane zmiany na skórze, nie odwiedza lekarza w celu ich skonsultowania. Taka sytuacja jest spowodowana brakiem świadomości społecznej na temat zagrożenia jakie stwarza czerniak, znaczenia jego wczesnego wykrycia w kontekście powodzenia terapii, a także brakiem umiejętności oceny swoich znamion skórnych. Według Melanoma Research Alliance wskaźnik 5-letniego przeżycia dla czerniaka wykrytego w zaawansowanym stadium to tylko 22,5%. Z tego wynika, że jest to jeden z najbardziej groźnych nowotworów. Jednak w przypadku, gdy leczenie zostało rozpoczęte we wczesnych stadiach choroby, ten współczynnik przeżycia wynosi aż 98,4% – dostępne metody leczenia są wtedy bardzo skuteczne. Daleka od ideału jest także znajomość podstawowych zasad profilaktyki pierwotnej oraz czynników ryzyka. Biorąc pod uwagę, że jest to nowotwór niezwykle zależny od czynników środowiska, na które mamy wpływ, ta wiedza pozwala znacząco ograniczyć ryzyko zachorowania. Edukacja w tym zakresie jest konieczna począwszy od dzieci już w wieku szkolnym.
kto jest najbardziej narażony?
Czerniak to poważny problem epidemiologiczny na całym świecie, jednak ryzyko zachorowania podnosi znacznie jasny kolor skóry oraz uwarunkowania związane z lokalnym nasileniem promieniowania UV.
Z tego względu istnieją trzy główne ogniska, gdzie odnotowuje się szczególnie wysoki poziom zachorowań na czerniaka, są to: Australia i Nowa Zelandia, Europa i Ameryka Północna. To właśnie w tych częściach świata planowane są najbardziej intensywne działania promocyjne i organizacyjne podczas pierwszej edycji projektu.
Największą zachorowalność na świecie obserwuje się w Australii i Nowej Zelandii. Z tego powodu czerniak jest tam nazywany często „narodowym rakiem”. Średnio co pół godziny diagnozuje się tam ten nowotwór. Jest to spowodowane między innymi istnieniem dziury ozonowej, która przepuszcza szkodliwe promieniowanie UV. Szczególnie niekorzystna sytuacja pod względem zachorowalności i umieralności jest także na terenie Stanów Zjednoczonych, gdzie w samym 2019 roku zdiagnozowano prawie 100 000 przypadków
